In het Jachtlust Sportcafé boog een volle zaal van zo’n vijftig belangstellenden zich dinsdagavond 10 februari over een prangende vraag: hoe bouwen we in Voorst betaalbaar én bio-based? Tijdens de bijeenkomst van GroenLinks-PvdA Voorst bleek vooral één ding: het kán, maar niet zonder creativiteit en een flinke dosis lef.
Gespreksleider Willem van der Galiën zette de toon met het uitgangspunt: “betaalbare huizen voor iedereen”. Dat betekent bouwen voor verschillende doelgroepen, met oog voor kwaliteit, landschap en schaarse ruimte. Niet alleen uitbreiden, maar ook slimmer omgaan met wat er al is: woningen splitsen, optoppen of verdichten in de dorpen.
Wethouder Henk van Zeijts schetste de weerbarstige praktijk. Na de bankencrisis van 2008 viel de bouw stil, daarna dreven lage rentes en stijgende bouwkosten de prijzen op. Nieuwbouwprojecten kennen lange procedures en bezwaren. Toch wil de gemeente versnellen: van 100 naar 125 woningen per jaar, waarvan 30% sociale huur en 40% koop in het betaalbare segment. Gericht op starters, een- en tweepersoonshuishoudens en senioren. Projecten als Korderijnk laten zien dat appartementen rond de €250.000 mogelijk zijn en zeer gewild. Tegelijk klinkt uit de zaal de vraag: is de landelijke bovengrens voor “betaalbaar” van €430.000 niet veel te hoog? Ja, daarom kijkt de gemeente of er met andere prijsniveaus gewerkt kan worden.
Behalve het betaalbaar houden, ligt er ook een opgave om meer bio-based te bouwen. Afstappen van de tradionele manier van bouwen met beton, steen en purschuim.
Dat het anders kan, laat Willem Hendrik van Randwijk van Dijkhof Bouw zien. Het Klarenbeekse familiebedrijf, al honderd jaar actief en sinds kort ook hofleverancier, zet in op conceptmatig en modulair bouwen. In een nieuwe werkplaats in Lieren worden woningen grotendeels geprefabriceerd. Er worden alleen projecten aangenomen binnen een uur reistijd. Dat bespaart tijd, kosten en stikstofuitstoot. Dijkhof bouwt steeds vaker bio-based, met hout en cellulose-isolatie van gerecycled papier. “Goed gebouwd gaat hout meer dan honderd jaar mee,” aldus Van Randwijk. In Didam realiseert het bedrijf 69 eengezins-woningen met een huur van circa €580 per maand.
Ook Arjan Middelkoop en Roelof Vossenbeld van Strobox uit Deventer zoeken naar doorbraken. Zij persen lokaal, pesticidevrij stro in houten boxen die eenvoudig te monteren zijn. De boxen zijn gelijkwaardig aan de traditionele isolatie en net zo brand-werend. Ze leveren gezonde, damp-open woningen op met een prettig binnenklimaat, waardoor je flink bespaart op je energierekening. Een tiny house van 40 m² kost zo circa €130.000. Bovendien biedt hun werkplaats kansen aan mensen die extra ondersteuning nodig hebben bij het werk.
De avond eindigde met een fundamentele vraag: hoe bouwen we betaalbaar en hoe behouden we betaalbaar, ook op langere termijn? Wat helpt is een zelfbewoningsplicht, kleinere woningen en minder bovenwettelijke eisen van de gemeente. Een betonklinker in plaats van een gebakken steen in de straat. Maar het vraagt ook een mentaliteits-verandering. Minder denken in “groot huis, grote tuin, grote schuur” en meer in passend wonen en gedeelde buitenruimte.
De uitdaging is duidelijk. Nu nog het gezamenlijke omdenken.